پوکی استخوان

حالت فوق زمانی روی می دهد که استخوان ها ضعیف، شکننده و پوک می شوند و بیشتر در معرض شکستگی به خصوص در ناحیه ستون فقرات، مچ و لگن قرار می گیرند. تراکم استخوان ها به طور طبیعی پس از سی و پنج سالگی از بین میرود و به همین دلیل لازم است تا برای جلوگیری از ضعیف تر شدن آنها کلسیم بیشتری مصرف و از خوردن و آشامیدن غذاها و نوشیدنی هایی که موجب تضعیف استخوان ها می گردند، پرهیز شود. تشخیص پوکی استخوان معمولا وقتی است که دچار شکستگی شویم یا شدیداً در معرض خطر آن باشیم. در چنین مواقعی آزمایش سنجش تراکم استخوان توصیه و انجام می گیرد تا مقدار پوکی استخوان ها معلوم شود.

آگاهی علمی

با وجود این که به طور طبیعی با بالا رفتن سن استخوان ها شکننده می شوند، بیماری پوکی استخوان تا حد زیادی قابل پیشگیری است. عوامل پرخطر شامل تغذیه نامناسب و مصرف ناکافی کلسیم و ویتامین D، استعمال دخانیات، نوشیدن بیش از حد الکل، کم تحرکی و ورزش نکردن، لاغری، سابقه فامیلی، اختلالات خوردوخوراک و عدم تعادل هورمونی است.

زنان به طور خاص بیشتر مستعد ابتلا به پوکی استخوان هستند، زیرا میزان استروژن محافظ استخوان آنان هنگام زایمان ها تحلیل میرود و زنانی هم که پیش از چهل و پنج سالگی یائسه می شوند در معرض خطر فزون تر ابتلا به این بیماری هستند. با این همه، مردان نیز به پوکی استخوان مبتلا می شوند که خطر آن بعد از پنجاه سالگی افزایش می یابد و می تواند به دلیل اختلالات تیروئید، دیابت (بیماری قند)، بیماری کلیه، التهاب شبه روماتیسمی مفصل، مشکلات لوزالمعده و استفاده از داروهای خاص نظیر داروهای حاوی استروئید زیاد و یا هر نوع مرضی مثل بیماری کوشینگ باشد که میزان کورتیزول را افزایش میدهد.

زمانی بود که مصرف مرتب مکملهای کلسیم برای پوکی استخوان توصیه می شد، اما اکنون استفاده چنین مقادیر بالایی به بیماری قلبی مردان ارتباط می یابد، پس بهتر است به جای مصرف مکمل، تغذیه ای سرشار از کلسیم داشت و به طور منظم ورزش نمود. داروهای مخدری هم وجود دارند که تراکم استخوان ها را افزایش می دهند. مصرف این نوع داروها برای زنان خاصیت محافظت از استخوان ها را دارد، اما عوارض جانبی منفی آنها نظیر افزایش خطر بیماری قلبی-عروقی و سرطان سینه مهم تر از مزایا است.

مقالات مرتبط  گرفتگی ماهیچه

خوردنی های مفید

 تحقیقات نشان می دهند مصرف مکمل های کلسیم و ویتامین D خطر ابتلا به بیماری را حدود سی و پنج تا پنجاه درصد کاهش می دهند، با وجود این چنین مکمل هایی باید با هم مصرف شوند تا از بروز مشکلات قلبی-عروقی جلوگیری کنند. ماهی های روغنی نه تنها منبع خوب ویتامین D محسوب می شوند، بلکه حاوی موادی حیاتی نیز هستند که معلوم شده استخوان سازی را تقویت می کنند. بنا به تحقیقات اثبات شده پیروی از رژیم غذایی مدیترانه ای بر مبنای مصرف ماهی، میوه و سبزیجات، غلات سبوس دار و روغن زیتون برای سلامت استخوان ها مفید است. فراورده های لبنی نظیر شیر، پنیر و ماست، سبزیجات سبز پر برگ، انواع بادام، استخوان های ریز ماهی آزاد یا ماهی سفید، تخم آفتابگردان و کتان (برزک) و سویا بهترین و غنی ترین منبع تأمین کلسیم هستند. مصرف زیاد میوه و سبزی که حاوی پتاسیم و منیزیم هستند، موجب می شود تا استخوان ها مواد اصلی و مهم معدنی دیگر همچون کلسیم را بهتر جذب نمایند؛ علاوه بر این، ویتامین C و روی نیز دارند که برای سلامت استخوان ها لازم شمرده می شود. استروژن های گیاهی نظیر سویا می توانند محافظ تراکم استخوان ها و مانع از ضعف بیشتر آنها شوند. پروتئین های گیاهی مثل انواع مغز و دانه گیاهان (آجیل) و خمیر و سایر فراورده های سویا و حبوبات موجب کاهش عوامل خطرساز می گردند و به ساخت استخوان های سالم کمک می کنند.

خوردنی های قابل پرهیز

 مصرف بیش از پنج وعده گوشت قرمز در هفته باعث تشدید خطر ابتلا به بیماری می شود.

نوشیدن بیش از حد الکل کلسیم استخوان ها را تحلیل می برد. خوردن نمک و نوشیدن نوشیدنی های گازدار موجب دفع کلسیم از بدن می گردند. مصرف کافئین زیاد هم کلسیم استخوان ها را از بین می برد.

استفاده از مکمل های ویتامین A می توانند به استخوان ها صدمه بزنند و بهتر است به جای مصرف آنها از میوه ها و سبزیجات با رنگ های روشن که حاوی بتاکاروتن و ویتامین A طبیعی هستند، مصرف شود که بسیار ایمن تر است.

راهنمایی های تخصصی

از نور طبیعی آفتاب بهره برید، چون بدن با این نور، ویتامین D که ماده مغذی لازمی برای سلامت استخوان ها است را می سازد.

برای سلامت استخوان ها استعمال دخانیات یکی از بدترین کارهایی است که می توان انجام داد، زیرا موجب دفع مستقیم کلسیم از بدن میگردد. بنابراین هر چه زودتر سیگار کشیدن را کنار بگذارید.

مقالات مرتبط  ترش کردن

به منظور محافظت از استخوان ها ورزش های نفس گیر و پرجنبوجوش نظیر پیاده روی تند یا آرام، تنیس، رقص یا حرکات ایروبیک انجام دهید و اگر دچار پوکی استخوان هستید باید متخصصی را ببینید تا برایتان برنامه ورزشی مناسب و مطمئنی ترتیب دهد. ورزش همچنین کمک می کند تا حالت و قدرت ماهیچه ای متعادل تر شود و مانع از ضعیف شدن آنها گردد.

حفظ وزن متعادل و دارا بودن شاخص توده بدنی مطلوب، هم برای زنان و هم برای مردان با تحلیل استخوان ارتباط دارد.

آزمایش غده تیروئید را به طور مرتب انجام دهید.

مورد شناسی

 سیلویا در شصت و هشت سالگی بسیار لاغر بود و از درد پشت و دنده هایش رنج می برد. او خیلی زود در چهل و سه سالگی یائسه شد و به شدت هم سیگاری بود. همچنین سال ها برای درمان تیروئید داروی تیروکسین (که مقادیر بالای آن جزو عوامل خطرزا برای ابتلا به پوکی استخوان است) استفاده می کرد. سیلویا نمونه ای برجسته از حمله بیماری پوکی استخوان بود که آزمایشات و عکس برداری ها هم تایید می کردند. او در برنامه غذایی خود مصرف ویتامین D و کلسیم را افزایش داد و نوشیدن مشروب و کافئین را هم کنار گذاشت. علاوه براین، تمرینات آرام ورزشی را با پیاده روی طولانی و شنا آغاز نمود و در کلاسهای مخصوصی حضور یافت که آموزش میداد چگونه از بروز حوادثی که ممکن بود منجر به شکستن استخوان ها شود، پیشگیری کند. عکس برداری مدتی بعد، از افزایش تراکم نسبی استخوان ها خبر میداد و از همه بهتر احساس خود او بود که حس می کرد بهتر و سالمتر شده است و دخترش را در جریان اقدامات پیشگیرانه ای می گذاشت که می توانست انجام بدهد.

هشدار

بعد از چهل و پنج سالگی از پزشک خود بخواهید تا تحت آزمایش تراکم استخوان قرار گیرید. همچنین هر نوع تغییر ناگهانی و بی دلیل در حالت بدن به هنگام نشستن و ایستادن، کوتاه شدن قد یا درد پشت را به پزشک اطلاع دهید. اگر یائسگی زودهنگام داشته اید یا خیلی لاغر هستید و یا به مدت طولانی داروهای ضدصرع مصرف می کنید احتمالا از شما آزمایش تراکم استخوان گرفته خواهد شد.

ثبت نظر